महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाचे (MPSC) अध्यक्ष विवेक भीमनवार कोण आहेत? त्यांची IAS अधिकारी म्हणून कारकीर्द काय आहे? औषध निरीक्षक (Drug Inspector) परीक्षेच्या कथित पेपरफुटी प्रकरणात त्यांच्यावर प्रश्न का उपस्थित केले जात आहेत? पुण्यात विद्यार्थ्यांनी आंदोलन का केले आणि विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी का होत आहे? जाणून घ्या संपूर्ण माहिती.
महाराष्ट्रातील लाखो स्पर्धा परीक्षार्थींसाठी MPSC ही केवळ एक परीक्षा घेणारी संस्था नाही, तर त्यांच्या करिअर आणि भविष्यातील सरकारी नोकरीच्या आशेचे महत्त्वाचे केंद्र आहे. त्यामुळे परीक्षा प्रक्रियेतील गैरप्रकाराच्या आरोपांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये नाराजी निर्माण झाली आहे.
याच पार्श्वभूमीवर सध्या MPSC अध्यक्ष विवेक भीमनवार, Drug Inspector पेपरफुटी प्रकरण, पुण्यातील विद्यार्थी आंदोलन आणि राजीनाम्याची मागणी हे विषय चर्चेत आहेत.
मात्र या संपूर्ण प्रकरणात एक महत्त्वाची बाजू अशी आहे की, विवेक भीमनवार यांनी प्रश्नपत्रिका फुटीची घटना आपण MPSC अध्यक्षपदाचा कार्यभार स्वीकारण्यापूर्वीची असल्याचे स्पष्ट केले आहे. दुसरीकडे, त्यांच्या भूमिकेवर विरोधक आणि विद्यार्थी संघटनांकडून प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
विवेक भीमनवार कोण आहेत?
विवेक लक्ष्मीकांत भीमनवार हे महाराष्ट्र कॅडरचे 2009 बॅचचे IAS अधिकारी आहेत.
MPSC अध्यक्षपद स्वीकारण्यापूर्वी त्यांनी महाराष्ट्र शासनात परिवहन आयुक्त म्हणून काम केले. त्याआधी त्यांनी प्रशासकीय सेवेत विविध महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत.
महाराष्ट्र शासनाने डिसेंबर 2025 मध्ये त्यांची MPSC च्या अध्यक्षपदी नियुक्ती केली होती. नियुक्ती भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 316(1) अंतर्गत करण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
विवेक भीमनवार यांचे नाव यापूर्वीही महाराष्ट्राच्या प्रशासकीय वर्तुळात चर्चेत राहिले आहे. ते परिवहन आयुक्त म्हणून कार्यरत होते आणि त्याआधी विविध प्रशासकीय पदांवर त्यांनी काम केले आहे.
विवेक भीमनवार यांची Biography: महत्त्वाची माहिती
| माहिती | तपशील |
|---|---|
| पूर्ण नाव | विवेक लक्ष्मीकांत भीमनवार |
| इंग्रजी नाव | Vivek L. Bhimanwar |
| सेवा | भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS) |
| बॅच | 2009 |
| कॅडर | महाराष्ट्र |
| सध्याचे पद | अध्यक्ष, महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग |
| यापूर्वीचे महत्त्वाचे पद | परिवहन आयुक्त, महाराष्ट्र |
| शैक्षणिक पात्रता | M.Sc., LL.B. |
| MPSC अध्यक्षपदाची नियुक्ती | डिसेंबर 2025 |
| अध्यक्षपदाची शपथ | 18 फेब्रुवारी 2026 |
| प्रत्यक्ष कार्यभार | 3 मार्च 2026 |
| चर्चेतील विषय | Drug Inspector पेपरफुटी प्रकरण आणि विद्यार्थी आंदोलन |
त्यांच्या शिक्षणाबाबत उपलब्ध वृत्तांमध्ये M.Sc. आणि LL.B. या पदव्यांचा उल्लेख आहे.
विवेक भीमनवार यांची प्रशासकीय कारकीर्द
विवेक भीमनवार हे 2009 बॅचचे IAS अधिकारी आहेत. MPSC अध्यक्ष होण्यापूर्वी ते महाराष्ट्राचे परिवहन आयुक्त होते.
त्यांची परिवहन आयुक्त म्हणून नियुक्ती सप्टेंबर 2022 मध्ये झाली होती. त्याआधी त्यांनी दादासाहेब फाळके चित्रनगरीशी संबंधित व्यवस्थापकीय जबाबदारी आणि इतर प्रशासकीय पदांवर काम केले होते.
ते महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे Private Secretary म्हणूनही काम केले असल्याचे वृत्त आहे.
विवेक भीमनवार MPSC अध्यक्ष कधी झाले?
महाराष्ट्र शासनाने डिसेंबर 2025 मध्ये विवेक भीमनवार यांची MPSC अध्यक्षपदी नियुक्ती केली.
मात्र त्यांनी प्रत्यक्षपणे अध्यक्षपदाचा कार्यभार नंतर स्वीकारला.
विवेक भीमनवार यांच्या 2 सप्टेंबर 2026 रोजीच्या निवेदनानुसार:
- 18 फेब्रुवारी 2026 रोजी त्यांनी अध्यक्षपदाची शपथ घेतली.
- 3 मार्च 2026 रोजी त्यांनी MPSC अध्यक्ष म्हणून प्रत्यक्ष कार्यभार स्वीकारला.
ही तारीख सध्याच्या पेपरफुटीच्या वादात अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे.
MPSC Drug Inspector पेपरफुटी प्रकरण नेमके काय आहे?
MPSC मार्फत अन्न व औषध प्रशासनातील Drug Inspector (Group-B) पदासाठी परीक्षा घेण्यात आली होती.
या परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेबाबत गैरप्रकार झाल्याचे आरोप पुढे आले.
उपलब्ध वृत्तांनुसार 22 मार्च 2026 रोजी Drug Inspector भरतीची screening examination झाली.
या परीक्षेला सुमारे 44,500 उमेदवार बसले होते, अशी माहिती Hindustan Times ने दिली होती.
परीक्षेनंतर काही उमेदवार आणि लोकप्रतिनिधींनी प्रश्नपत्रिकेच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर आरोप केले.
काही आरोपांनुसार परीक्षेपूर्वी प्रश्नपत्रिकेतील मोठ्या प्रमाणातील प्रश्न काही विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचले होते.
मात्र या आरोपांबाबत अंतिम सत्य तपासातूनच स्पष्ट होणार आहे.
पेपरफुटीचा आरोप कधी समोर आला?
या प्रकरणात एक महत्त्वाची विसंगती म्हणजे पेपरफुटी नेमकी कधी झाली, यावरूनच सध्या राजकीय आणि प्रशासकीय वाद सुरू आहे.
MPSC अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांनी 2 सप्टेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात संबंधित घटना जानेवारी 2026 मध्ये घडल्याचे निदर्शनास आले असल्याचे म्हटले आहे.
त्यामुळे त्यांचा दावा असा आहे की, ही घटना त्यांच्या MPSC अध्यक्षपदाची शपथ घेण्यापूर्वीची आहे.
मात्र राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे आमदार रोहित पवार यांनी या टाइमलाइनवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांनी पेपर मार्चमध्ये विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचल्याचा दावा करत MPSC च्या कारवाईच्या वेळेबाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
त्यामुळे पेपरफुटीची नेमकी घटना, तिची वेळ आणि जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी तपास महत्त्वाचा आहे.
MPSC ने पेपरफुटी प्रकरणात काय कारवाई केली?
विवेक भीमनवार यांच्या अधिकृत निवेदनानुसार, MPSC ने या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली असून पोलिसांकडे तक्रार दाखल केली आहे.
तसेच:
- आयोगाने अंतर्गत उच्चस्तरीय समिती स्थापन केली आहे.
- परीक्षा प्रक्रियेत आवश्यक सुरक्षा उपाय सुचवण्याचे काम या समितीकडे आहे.
- शासनानेही संपूर्ण परीक्षा प्रक्रियेत सुधारणा सुचवण्यासाठी उच्चस्तरीय समिती स्थापन केली आहे.
दरम्यान, MPSC ने Drug Inspector भरती प्रक्रिया रद्द करण्याचा निर्णय घेतला, अशी माहिती सप्टेंबरच्या सुरुवातीच्या वृत्तांत देण्यात आली आहे.
विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी का होत आहे?
पेपरफुटीच्या आरोपांनंतर विद्यार्थी आणि विरोधकांकडून MPSC अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली जात आहे.
या मागणीमागे मुख्यतः MPSC च्या परीक्षा प्रक्रियेवरील विश्वासाचा मुद्दा मांडला जात आहे.
विरोधकांचा प्रश्न असा आहे की, प्रश्नपत्रिका फुटल्याचा प्रकार समोर आल्यानंतर आयोगाने त्यावर किती वेगाने आणि प्रभावीपणे कारवाई केली?
NCP-SP आमदार रोहित पवार यांनीही भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे.
विवेक भीमनवार यांनी राजीनाम्याच्या मागणीवर काय म्हटले?
विवेक भीमनवार यांनी या आरोपांना उत्तर देताना स्पष्ट केले की, Drug Inspector परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका फुटीची घटना जानेवारी 2026 मधील असल्याचे निदर्शनास आले, तर त्यांनी 18 फेब्रुवारीला शपथ घेतली आणि 3 मार्चला प्रत्यक्ष पदभार स्वीकारला.
म्हणूनच पेपरफुटीच्या घटनेच्या वेळी ते MPSC अध्यक्ष नव्हते, हा त्यांचा प्रमुख युक्तिवाद आहे.
त्यांनी हेही स्पष्ट केले की आयोगाने प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली आहे आणि पोलिस तपास सुरू आहे.
त्यांच्या मते गंभीर आरोपांचे मूल्यमापन वस्तुस्थिती, अधिकृत नोंदी आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे केले पाहिजे.
पुण्यात विद्यार्थ्यांचा महामोर्चा का निघाला?
हा वाद आता केवळ सोशल मीडिया किंवा राजकीय आरोपांपुरता राहिलेला नाही.
7 सप्टेंबर 2026 रोजी पुण्यात हजारो स्पर्धा परीक्षार्थींनी MPSC विरोधात भव्य महामोर्चा काढला.
हा मोर्चा ओंकारेश्वर मंदिर परिसरातून जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या दिशेने काढण्यात आला.
विद्यार्थ्यांनी MPSC अध्यक्ष आणि सचिवांच्या राजीनाम्यासह अनेक मागण्या केल्या. सरकारला या मागण्यांवर निर्णय घेण्यासाठी तीन दिवसांचा अल्टिमेटम देण्यात आल्याचे ताज्या वृत्तात नमूद आहे.
विद्यार्थ्यांच्या प्रमुख मागण्या काय आहेत?
विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनात परीक्षा प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि विश्वासार्हतेचा मुद्दा केंद्रस्थानी आहे.
प्रमुख मागण्यांमध्ये:
- MPSC अध्यक्ष आणि सचिवांच्या राजीनाम्याची मागणी
- पेपरफुटी प्रकरणाची सखोल चौकशी
- संशयित व्यक्ती/अधिकाऱ्यांचे फॉरेन्सिक ऑडिट
- परीक्षा प्रक्रियेची सुरक्षा अधिक मजबूत करणे
- संशयास्पद निकालांची चौकशी
- परीक्षा प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता
- विद्यार्थ्यांच्या तक्रारींवर वेळेत कारवाई
यांचा समावेश असल्याचे आजच्या मोर्चाबाबतच्या वृत्तात सांगण्यात आले आहे.
MPSC पेपरफुटी प्रकरणात राजकीय वाद काय आहे?
या प्रकरणाला राजकीय रंगही मिळाला आहे.
विरोधकांकडून MPSC अध्यक्षांच्या भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
विशेषतः रोहित पवार यांनी भीमनवार यांच्या स्पष्टीकरणावर आक्षेप घेत फक्त पेपरफुटीची तारीख सांगून जबाबदारीचा प्रश्न संपत नाही, अशी भूमिका मांडली आहे.
दुसरीकडे भीमनवार यांनी आपली नियुक्ती आणि कार्यभार स्वीकारण्याच्या तारखा स्पष्ट करत, व्यक्तिगत आरोपांऐवजी अधिकृत तपास आणि पुराव्यांच्या आधारे चर्चा व्हावी, असे म्हटले आहे.
त्यामुळे सध्या या प्रकरणात दोन प्रमुख प्रश्न आहेत:
1. प्रश्नपत्रिका नेमकी कधी आणि कशी लीक झाली?
2. या गैरप्रकाराची जबाबदारी कोणाची आहे?
या दोन्ही प्रश्नांची अंतिम उत्तरे तपासातून स्पष्ट होणे बाकी आहे.
विवेक भीमनवार यांच्यावर थेट पेपरफुटीचा आरोप सिद्ध झाला आहे का?
नाही.
सध्या विवेक भीमनवार यांच्यावर पेपरफुटीशी संबंधित राजकीय आणि सार्वजनिक आरोप केले जात असले तरी, त्यांच्या विरोधात पेपरफुटी केल्याचा आरोप न्यायालयाने सिद्ध केलेला आहे, असे म्हणता येणार नाही.
उलट, भीमनवार यांनी स्वतः स्पष्ट केले आहे की संबंधित घटना त्यांच्या अध्यक्षपदाचा कार्यभार स्वीकारण्यापूर्वीची आहे.
त्यामुळे “विवेक भीमनवार यांनी MPSC पेपर लीक केला” असा थेट निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.
सध्या उपलब्ध माहितीच्या आधारावर योग्य मांडणी अशी आहे:
पेपरफुटी प्रकरणावरून MPSC अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी होत आहे; मात्र भीमनवार यांनी या घटनेशी आपला संबंध नसल्याचे सांगत ती घटना आपल्या पदभारापूर्वीची असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
विवेक भीमनवार यांचा पुढचा निर्णय काय?
सध्या सर्वांचे लक्ष तीन गोष्टींकडे आहे:
पहिले — पेपरफुटी प्रकरणातील पोलीस तपासाचा निष्कर्ष काय लागतो?
दुसरे — विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनानंतर सरकार आणि MPSC कोणता निर्णय घेतात?
तिसरे — विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवर शासनाची भूमिका काय असते?
7 सप्टेंबरच्या पुणे महामोर्चानंतर विद्यार्थ्यांनी सरकारला तीन दिवसांचा अल्टिमेटम दिल्याने पुढील काही दिवस महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
विवेक भीमनवार यांच्याबद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
विवेक भीमनवार कोण आहेत?
विवेक लक्ष्मीकांत भीमनवार हे महाराष्ट्र कॅडरचे 2009 बॅचचे IAS अधिकारी असून ते महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाचे अध्यक्ष आहेत. यापूर्वी ते महाराष्ट्राचे परिवहन आयुक्त होते.
विवेक भीमनवार यांचे शिक्षण काय आहे?
उपलब्ध वृत्तांनुसार त्यांनी M.Sc. आणि LL.B. पदवी प्राप्त केली आहे.
विवेक भीमनवार MPSC अध्यक्ष कधी झाले?
त्यांनी 18 फेब्रुवारी 2026 रोजी शपथ घेतली आणि 3 मार्च 2026 रोजी प्रत्यक्ष कार्यभार स्वीकारला, असे त्यांच्या अधिकृत निवेदनात नमूद आहे.
MPSC Drug Inspector पेपरफुटी प्रकरण काय आहे?
Drug Inspector (Group-B) भरती परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेबाबत गैरप्रकार झाल्याचे आरोप झाल्यानंतर MPSC ने पोलिसांकडे तक्रार केली आणि तपास सुरू झाला. पुढे भरती प्रक्रिया रद्द करण्यात आली.
विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी का होत आहे?
पेपरफुटी आणि परीक्षा प्रक्रियेवरील विश्वासाच्या मुद्द्यावर विद्यार्थी व विरोधकांकडून त्यांचा राजीनामा मागितला जात आहे.
विवेक भीमनवार यांनी राजीनाम्याच्या मागणीवर काय म्हटले?
त्यांनी संबंधित पेपरफुटीची घटना जानेवारी 2026 मधील असून आपण 18 फेब्रुवारीला शपथ घेतली आणि 3 मार्चला कार्यभार स्वीकारला, असे सांगत आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे.
पुण्यात MPSC विद्यार्थ्यांचे आंदोलन कधी झाले?
7 सप्टेंबर 2026 रोजी पुण्यात हजारो स्पर्धा परीक्षार्थींनी MPSC विरोधात महामोर्चा काढला.
निष्कर्ष
विवेक भीमनवार हे महाराष्ट्र कॅडरचे 2009 बॅचचे अनुभवी IAS अधिकारी असून सध्या MPSC अध्यक्ष आहेत. परिवहन आयुक्त म्हणून काम केल्यानंतर त्यांनी MPSC ची जबाबदारी स्वीकारली.
मात्र Drug Inspector परीक्षेच्या कथित पेपरफुटी प्रकरणामुळे MPSC पुन्हा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे.
एकीकडे विद्यार्थ्यांकडून आणि विरोधकांकडून विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी होत आहे, तर दुसरीकडे भीमनवार यांनी पेपरफुटीची घटना त्यांच्या अध्यक्षपदाचा कार्यभार स्वीकारण्यापूर्वीची असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, 7 सप्टेंबर 2026 रोजी पुण्यात झालेल्या हजारो विद्यार्थ्यांच्या महामोर्चामुळे हा वाद आणखी तीव्र झाला आहे. विद्यार्थ्यांनी MPSC अध्यक्ष व सचिवांच्या राजीनाम्यासह अनेक मागण्या करत सरकारला तीन दिवसांचा अल्टिमेटम दिला आहे.
त्यामुळे आता या प्रकरणात पेपरफुटीचा तपास, विद्यार्थ्यांच्या मागण्या आणि शासनाची पुढील भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
महत्त्वाची टीप: या लेखातील पेपरफुटीशी संबंधित आरोप, राजकीय दावे आणि राजीनाम्याची मागणी हे संबंधित पक्षांनी मांडलेले दावे आहेत. तपास किंवा न्यायालयीन प्रक्रियेत अंतिम निष्कर्ष समोर येईपर्यंत कोणत्याही व्यक्तीला दोषी ठरवणे योग्य नाही.
