
13 जुलै 2026 | World Marathi
मध्यपूर्वेतील परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिक गंभीर होत चालली आहे. अमेरिकेने सलग दुसऱ्या रात्री इराणमधील अनेक लष्करी ठिकाणांवर मोठे हवाई हल्ले केल्यानंतर इराणने तातडीने पलटवार करत बहरीन, कुवेत, जॉर्डन आणि इतर आखाती देशांतील अमेरिकी लष्करी तळांना लक्ष्य केले. या घटनांमुळे संपूर्ण जगाचे लक्ष पुन्हा एकदा मध्यपूर्वेकडे वळले असून जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही त्याचे परिणाम दिसू लागले आहेत. महत्वाच्या अपडेट्स चुकणार नाहीत! आताच Whatsapp चॅनेल ला जॉईन करा !
नेमकं काय घडलं?
रविवारी उशिरा रात्री अमेरिकेने इराणमधील ३०० हून अधिक लष्करी लक्ष्यांवर अचूक हवाई हल्ले केल्याचा दावा केला. या कारवाईत क्षेपणास्त्र तळ, ड्रोन सुविधा, हवाई संरक्षण यंत्रणा आणि नौदलाशी संबंधित ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आल्याचे अमेरिकेचे म्हणणे आहे.
हे सुद्धा वाचा : अनुसूचित जाती (SC) आरक्षणाचे उपवर्गीकरण म्हणजे काय? महार आणि मांग (मातंग) समाजात का पेटलाय वाद?
हे सुद्धा वाचा : सरखेल कान्होजीराजे आंग्रे कोण होते? इंग्रजांच्या साम्राज्याला समुद्रात रोखणाऱ्या मराठा आरमाराच्या अपराजित योद्ध्यावर येतोय बिग बजेट ‘Angre’ सिनेमा
याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने काही तासांतच मोठी कारवाई केली.
इराणने दावा केला की त्यांनी—
- बहरीनमधील अमेरिकी ड्रोन कमांड सेंटर,
- कुवेतमधील Ali Al Salem Air Base,
- जॉर्डनमधील Prince Hassan Air Base
यांसह अनेक अमेरिकी लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले.
बहरीनमध्ये वाजले एअर रेड सायरन
हल्ल्यानंतर बहरीनमध्ये क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा इशारा देणारे सायरन वाजवण्यात आले. प्रशासनाने नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्याचे आवाहन केले.
कुवेत आणि जॉर्डनमध्येही सुरक्षा व्यवस्था उच्च सतर्कतेवर ठेवण्यात आली असून अनेक हवाई संरक्षण प्रणाली सक्रिय करण्यात आल्या आहेत.
होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा चर्चेत
या संघर्षातील सर्वात धोकादायक घडामोड म्हणजे Strait of Hormuz अर्थात होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून निर्माण झालेला वाद.
जगातील जवळपास २० टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक या मार्गाने होते. इराणने पुन्हा एकदा या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण असल्याचा दावा करत जहाजांच्या हालचालींवर निर्बंध आणण्याचा इशारा दिला आहे.
यामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ झाली असून अनेक देश चिंतेत आहेत.
अमेरिका काय म्हणते?
अमेरिकेचे म्हणणे आहे की इराणने व्यापारी जहाजांवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर ही कारवाई आवश्यक होती.
अमेरिकन लष्कराने सांगितले की त्यांचे उद्दिष्ट—
- आंतरराष्ट्रीय जहाजवाहतूक सुरक्षित ठेवणे,
- होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली ठेवणे,
- इराणच्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन क्षमतेला मोठा धक्का देणे
हे होते.
इराणचा इशारा
इराणने स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की,
“अमेरिकेने हल्ले सुरूच ठेवले तर आखाती प्रदेशातील अमेरिकी लष्करी उपस्थिती सुरक्षित राहणार नाही.”
IRGC ने आणखी हल्ल्यांचा इशाराही दिला आहे.
जगभरातून चिंता व्यक्त
या संघर्षामुळे संयुक्त राष्ट्रांसह अनेक देशांनी दोन्ही बाजूंना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.
कतार, इजिप्त आणि पाकिस्तान यांसारखे देश दोन्ही राष्ट्रांमध्ये पुन्हा चर्चेचा मार्ग खुला करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र सध्याची परिस्थिती पाहता युद्ध आणखी तीव्र होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
भारतावर काय परिणाम होऊ शकतो?
भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या तेल आयातदारांपैकी एक आहे.
जर होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव वाढत राहिला तर—
- पेट्रोल-डिझेल महाग होऊ शकते,
- आयात खर्च वाढू शकतो,
- शेअर बाजारात अस्थिरता निर्माण होऊ शकते,
- रुपयावर दबाव येऊ शकतो.
विशेषतः ऊर्जा क्षेत्रावर याचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
आतापर्यंतचा घटनाक्रम
- अमेरिकेने इराणमधील ३०० हून अधिक लष्करी लक्ष्यांवर हल्ले केले.
- इराणने बहरीन, कुवेत आणि जॉर्डनमधील अमेरिकी तळांवर मिसाइल आणि ड्रोन हल्ले केले.
- बहरीनमध्ये एअर रेड सायरन वाजवण्यात आले.
- होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील तणाव पुन्हा वाढला.
- जागतिक तेलाच्या किमती वाढल्या.
- संयुक्त राष्ट्रांनी दोन्ही देशांना संयमाचे आवाहन केले.
निष्कर्ष
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. बहरीन, कुवेत, जॉर्डनसारख्या देशांमध्येही हल्ले झाल्याने संपूर्ण मध्यपूर्व युद्धाच्या उंबरठ्यावर उभी असल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
युद्ध आणखी वाढल्यास त्याचा परिणाम केवळ मध्यपूर्वेपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर जागतिक अर्थव्यवस्था, तेलाच्या किमती आणि भारतासह अनेक देशांच्या आर्थिक स्थैर्यावरही त्याचा थेट परिणाम होऊ शकतो.
शुक्राचार्य चरित्र: असुरांचे गुरु कोण होते? अक्षय खन्नांच्या ‘महाकाली’तील शुक्राचार्यांची खरी कथा
शुक्राचार्य कोण होते? त्यांना असुरांचे गुरु का म्हटले जाते? संजीवनी विद्या त्यांना कशी मिळाली? कच आणि देवयानीची कथा काय आहे?…
पेट्रोलियमचा इतिहास: जमिनीखालचा काळा द्रव जगाची अर्थव्यवस्था कशी बदलून गेला?
पेट्रोलियम म्हणजे नेमकं काय? ते तयार कसं होतं? हजारो वर्षांपूर्वी माणूस त्याचा वापर कशासाठी करत होता? आणि आजच्या जगात तेल…
Pralhad Joshi Biography in Marathi: भारताच्या शिक्षण मंत्रालयाची धुरा सांभाळणारे प्रल्हाद जोशी कोण आहेत?
भारताच्या राजकारणात अलीकडे मोठा बदल घडला आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी राजीनामा दिल्यानंतर, प्रल्हाद जोशी यांच्याकडे शिक्षण मंत्रालयाचा…
Face ID कसं चालतं? तुमचा फोन तुमचा चेहरा कसा ओळखतो ? Face Unlock Explained Apple Face ID
Face Unlock Explained तुम्ही कधी विचार केला आहे का… “मी फक्त फोनकडे बघतो आणि तो लगेच Unlock कसा होतो?” ना…
1997 च्या पेपर लीक आंदोलनापासून केंद्रीय शिक्षण मंत्रिपदापर्यंत; धर्मेंद्र प्रधान पुन्हा चर्चेत का?
“1997 मध्ये प्रश्नपत्रिका गळतीविरोधात विद्यार्थ्यांसोबत आंदोलन करणारा एक तरुण… आणि जवळपास 30 वर्षांनंतर त्याच व्यक्तीकडे देशाच्या शिक्षण व्यवस्थेची धुरा!” ही…








