Mumbai | World Marathi News

“साहेब… पाणी द्या.”

“सर, बाटली घ्यावी लागेल… २० रुपये.”

हॉटेलमध्ये गेल्यावर हा संवाद अनेकांनी अनुभवला असेल. काहींनी मुकाट्याने बाटली घेतली, तर काहींनी मनातल्या मनात विचार केला – “मोफत पाणी मिळत नाही का?”

महत्वाच्या अपडेट्स चुकणार नाहीत! आताच Whatsapp चॅनेल ला जॉईन करा !

आता या प्रश्नाचं उत्तर स्पष्ट झालं आहे.

महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासन (FDA) विभागाने अन्न सुरक्षा नियमांची कठोर अंमलबजावणी सुरू केली असून, आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे आणि कॅन्टीन चालकांना ग्राहकांच्या हक्कांबाबत स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत.

हे सुद्धा वाचा : पुन्हा बदली की पदावरून हटवले? तुकाराम मुंढे पुन्हा चर्चेत

हे सुद्धा वाचा : नसरापूर बलात्कार-हत्या प्रकरणातील नराधम भीमराव कांबळेला मृत्यूदंड

महत्त्वाचं म्हणजे, हे नियम नवीन नाहीत. हे Food Safety and Standards Act, 2006 आणि संबंधित नियमांमध्ये आधीपासून आहेत. मात्र आता त्यांची कठोर अंमलबजावणी सुरू झाली आहे.

यामुळे सामान्य ग्राहकांनाही मोठा दिलासा मिळाला आहे.

---

१) हॉटेलमध्ये मोफत आणि सुरक्षित पिण्याचे पाणी देणे बंधनकारक

आजपासून लक्षात ठेवा…

तुम्ही कोणत्याही हॉटेल, रेस्टॉरंट किंवा खानावळीत जेवायला गेलात तर सुरक्षित पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणे ही हॉटेलची जबाबदारी आहे.

तुम्हाला जबरदस्तीने बाटली विकत घेण्यास भाग पाडता येणार नाही.

जर तुम्ही बाटली मागितली तर पैसे द्यावे लागतील, पण साधे सुरक्षित पिण्याचे पाणी मोफत उपलब्ध असले पाहिजे.

---

२) ‘बाटलीच घ्या’ असा हट्ट करता येणार नाही

पूर्वी अनेक ठिकाणी वेटर थेट मिनरल वॉटरची बाटली टेबलवर ठेवायचे.

ग्राहकाने नकार दिला नाही तर बिलात थेट बाटलीचे पैसे जोडले जायचे.

अशा प्रकारे ग्राहकांना बाटली खरेदी करण्यास भाग पाडणे योग्य नाही.

ग्राहकाला मोफत पाणी उपलब्ध करून देण्याची जबाबदारी हॉटेलची आहे.

---

३) पेपरमध्ये वडापाव? आता महागात पडू शकतं!

आजही अनेक ठिकाणी वडापाव, भजी, समोसे किंवा भेळ थेट वर्तमानपत्रात गुंडाळून दिले जातात.

पण हे आरोग्यासाठी धोकादायक आहे.

वृत्तपत्राच्या शाईमध्ये काही रसायने असू शकतात. ती गरम अन्नाच्या संपर्कात आल्यास शरीरावर विपरीत परिणाम होण्याचा धोका असतो.

म्हणूनच अन्न पॅक करण्यासाठी फूड-ग्रेड साहित्य वापरण्याचे नियम आहेत.

---

४) काळ्या तेलात तळलेलं खाणं धोकादायक

रस्त्यावरील अनेक गाड्यांवर किंवा काही हॉटेलमध्ये तेच तेल पुन्हा पुन्हा वापरले जाते.

असं वारंवार गरम केलेलं तेल आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतं.

FDA ने अशा प्रकारांवर लक्ष ठेवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.

जर एखाद्या हॉटेलमध्ये काळपट, वारंवार वापरलेले तेल वापरले जात असल्याचे आढळले, तर संबंधितांवर कारवाई होऊ शकते.

---

५) किचन स्वच्छ असणं आवश्यक

बाहेरचा डायनिंग हॉल चमकत असला तरी किचन अस्वच्छ असेल तर त्याचा थेट परिणाम अन्नावर होतो.

म्हणूनच…

• स्वच्छ फरशी
• स्वच्छ भिंती
• योग्य प्रकाश
• हवेशीर व्यवस्था
• सांडपाणी साचणार नाही

असे निकष पाळणे आवश्यक आहे.

---

६) व्हेज आणि नॉनव्हेज वेगळं ठेवणं महत्त्वाचं

ग्राहकांच्या धार्मिक आणि आरोग्यविषयक भावनांचा विचार करून शाकाहारी आणि मांसाहारी पदार्थ वेगळे हाताळणे, वेगळी भांडी आणि शक्य असल्यास स्वतंत्र तयारीची व्यवस्था ठेवणे आवश्यक आहे.

---

७) कर्मचाऱ्यांची वैद्यकीय तपासणी आणि स्वच्छ गणवेश

अन्न बनवणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी स्वच्छ कपडे वापरणे, वैयक्तिक स्वच्छता राखणे आणि आवश्यक त्या आरोग्यविषयक तपासण्या करणे ही अन्न सुरक्षेचा महत्त्वाचा भाग आहे.

---

८) ग्राहकांनाही जबाबदारी घ्यावी लागेल

फक्त सरकार किंवा FDA सर्व काही करू शकत नाही.

जर तुम्हाला हॉटेलमध्ये…

• अस्वच्छता
• काळं तेल
• पेपरमध्ये अन्न
• मोफत पाणी न देणे
• अन्नातील भेसळ

असे प्रकार दिसले तर आवाज उठवा.

तक्रार करण्यास अजिबात मागे हटू नका.

---

तुकाराम मुंढे का चर्चेत आहेत?

महाराष्ट्र FDA आयुक्तपदाची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर तुकाराम मुंढे यांनी राज्यभर अन्न सुरक्षा नियमांची कठोर अंमलबजावणी सुरू केली आहे.

गेल्या काही दिवसांत अनेक हॉटेल्स, खाद्य व्यावसायिक आणि भेसळ प्रकरणांवर कारवाई करण्यात आली. त्यामुळे ग्राहकांच्या हक्कांबाबत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.

---

तुमचे हक्क माहिती असणं का गरजेचं?

अनेक वेळा नियम असतात…

पण नागरिकांना त्याची माहिती नसते.

माहिती नसल्यामुळेच चुकीच्या गोष्टी वर्षानुवर्षे सुरू राहतात.

ग्राहक जागरूक झाला तरच नियमांची खरी अंमलबजावणी होते.

---

निष्कर्ष

तुकाराम मुंढे यांनी नवीन कायदे केलेले नाहीत, पण अस्तित्वात असलेल्या अन्न सुरक्षा नियमांची कठोर अंमलबजावणी सुरू केली आहे.

त्यामुळे ग्राहकांना अधिक सुरक्षित अन्न, स्वच्छ हॉटेल आणि आपल्या हक्कांची जाणीव होण्यास मदत होत आहे.

पुढच्या वेळी हॉटेलमध्ये गेल्यावर लक्षात ठेवा…

मोफत सुरक्षित पाणी मागणं हा तुमचा हक्क आहे, उपकार नाही!

---

FAQ

हॉटेलमध्ये मोफत पाणी मिळायलाच हवं का?

होय. सुरक्षित पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देणे ही खाद्य व्यवसायिकाची जबाबदारी आहे.

पेपरमध्ये वडापाव देणं कायदेशीर आहे का?

अन्न थेट वर्तमानपत्रात गुंडाळून देणे टाळण्याचे अन्न सुरक्षा नियम आहेत.

काळ्या तेलात पदार्थ तळल्यास कारवाई होऊ शकते का?

होय. वारंवार वापरलेल्या तेलाच्या वापराबाबत अन्न सुरक्षा नियम लागू होतात.

हे नियम नवीन आहेत का?

नाही. नियम आधीपासून अस्तित्वात आहेत. सध्या त्यांची अधिक कठोर अंमलबजावणी केली जात आहे.

---